Bí quyết đạt điểm cao phần nghị luận văn học trong kỳ thi THPT Quốc gia 2018 Phần nghị luận văn học là phần chiếm số điểm cao nhất trong đề thi môn văn THPT Quốc gia, vậy bí quyết để đạt điểm cao phần nghị luận văn học là gì? Khoanh vùng nội dung ôn tập giúp thí sinh đạt từ 7-9 điểm môn Vật Lý THPT Quốc gia Bộ đề
Bí quyết đạt điểm cao phần nghị luận văn học trong kỳ...

Bí quyết đạt điểm cao phần nghị luận văn học trong kỳ thi THPT Quốc gia 2018

199
CHIA SẺ

Phần nghị luận văn học là phần chiếm số điểm cao nhất trong đề thi môn văn THPT Quốc gia, vậy bí quyết để đạt điểm cao phần nghị luận văn học là gì?

Bí quyết đạt điểm cao phần nghị luận văn học trong kỳ thi THPT Quốc gia 2018

Bí quyết đạt điểm cao phần nghị luận văn học trong kỳ thi THPT Quốc gia 2018

Theo cấu trúc đề thi môn văn THPT Quốc gia năm 2018, đề thi năm nay không chỉ dừng lại ở 1 vấn đề cần nghị luận mà có thể yêu cầu nghị luận từ 2 tác phẩm trở lên, đồng thời còn yêu cầu giải thích và bình luận một vấn đề của lý luận văn học hay văn học sử nữa. Vì vậy để có thể hoàn thành tốt bài thi môn Văn trong kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018, thí sinh cần phân bổ thời gian hợp lý và dành khoảng 90 phút/120 phút để làm phần nghị luận văn học.

Dưới đây là 5 bước đơn giản có thể ghi nhớ trên đầu ngón tay để giải mã được tất cả các dạng đề và hoàn thiện bài văn hoàn hảo mà các giảng viên online Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur tổng hợp và gửi tới các thí sinh:

Tìm hiểu đề

Phân tích đề là công việc xem xét cặn kẽ đề bài để nhận thức chính xác vấn đề nghị luận được giao. Nói cách khác, mục đích của việc phân tích đề là tìm hiểu chính xác các yêu cầu cơ bản của đề bài (vấn đề cần nghị luận, yêu cầu về nội dung, yêu cầu về phương pháp).

Nhiệm vụ của phân tích đề là phải xác định cho được các yêu cầu sau đây:

+ Dạng đề nghị luận?

+ Vấn đề cần nghị luận là gì? Có bao nhiêu ý cần triển khai? Mối quan hệ giữa các ý như thế nào?

Cách làm:

Đọc kỹ đề, chú ý từng từ, khái niệm khó, nghĩa đen, nghĩa bóng của từ ngữ, nghĩa tường minh, nghĩa hàm ẩn của câu, đoạn. Chia vế, ngăn đoạn, tìm hiểu mối tương quan giữa các vế: song song, chính phụ, nhân quả, tăng tiến, đối lập… Hệ thống những điều đó trong một sơ đồ trên giấy nháp.

Xác định thao tác lập luận

Khi tạo lập văn bản nghị luận, một trong những đặc trưng quan trọng nhất là tổ chức lập luận. Lập luận là yếu tố quan trọng tạo nên giá trị cho bài văn nghị luận.

Môn Văn THPT Quốc gia năm 2018

Môn Văn THPT Quốc gia năm 2018

Bởi thế, chương trình Ngữ văn 11 có trình bày các thao tác lập luận như thao tác lập luận so sánh, thao tác lập luận phân tích, thao tác lập luận bình luận, thao tác lập luận bác bỏ… Đối với đề thi cơ bản chỉ yêu cầu sử dụng thao tác phân tích, đề thi môn văn THPT Quốc gia thường yêu cầu cao hơn, đòi hỏi học sinh kết hợp các thao tác lập luận. Cụ thể:

Giải thích

Giải thích là vận dụng tri thức để hiểu vấn đề nghị luận một cách rõ ràng và giúp người khác hiểu đúng ý của mình.

Học sinh làm rõ ý của các từ ngữ, khái niệm, từ nghĩa tường minh để suy ra nghĩa hàm ẩn và khái quát ý nghĩa, thông điệp của câu nói.

Phân tích – chứng minh

Yêu cầu phân tích: phải nắm vững đặc điểm cấu trúc của đối tượng để chia tách một cách hợp lí. Sau khi phân tích tìm hiểu từng bộ phận, chi tiết phải tổng hợp khái quát lại để nhận thức đối tượng đầy đủ, sâu sắc và trình bày ngắn gọn.

Chứng minh là đưa ra những cứ liệu – dẫn chứng xác đáng để làm sáng tỏ một lí lẽ, một ý kiến để thuyết phục người đọc người nghe tin tưởng vào vấn đề. Chọn dẫn chứng và đưa dẫn chứng. Cần thiết phải phân tích dẫn chứng để lập luận chứng minh thuyết phục hơn.

Bình luận

Muốn đánh giá vấn đề một cách thuyết phục thì phải có lập trường đúng đắn và nhất thiết phải có tiêu chí. Trong nghị luận xã hội, thì dựa vào lập trường nhân dân và tiêu chí đạo lí… luôn nhìn nhận vấn đề theo hướng tích cực.

Trong nghị luận văn học, thì dựa vào lập trường nhân dân, quyền con người và tiêu chí là tính khách quan của đời sống, sự tiến bộ của văn học, đối với tác phẩm cụ thể thi tiêu chí là giá trị nhận thức, giá trị tư tưởng, giá trị thẩm mỹ.

So sánh

Hai sự vật cùng loại có nhiều điểm giống nhau thì gọi là so sánh tương đồng, có nhiều điểm đối chọi nhau thì gọi là so sánh tương phản.

Tác dụng của so sánh là nhằm nhận thức nhanh chóng đặc điểm nổi bật của đối tượng và cùng lúc hiểu biết được hai hay nhiều đối tượng.

Lập dàn ý

– Xác định các luận điểm (ý lớn): Đề bài có nhiều ý thì ứng với mỗi ý là một luận điểm. Đề bài có một ý, thì ý nhỏ hơn cụ thể hoá ý đó được xem là những luận điểm. Nội dung kiến thức này ở trong bài học, tư liệu hoặc tri thức có sẵn.

– Tìm luận cứ (ý nhỏ) cho các luận điểm: Mỗi luận điểm cần cụ thể hoá thành nhiều ý nhỏ hơn gọi là luận cứ. Số lượng ý nhỏ và cách triển khai tuỳ thuộc vào ý lớn. Ý nhỏ có khi được gợi từ đề bài nhưng phần lớn là từ kiến thức của bản thân.

– Lập dàn ý ba phần:

+ Mở bài: Giới thiệu luận đề.

+ Thân bài: Triển khai nội dung theo hệ thống các ý lớn, ý nhỏ đã tìm.

+ Kết bài: Tổng kết nội dung trình bày, liên hệ mở rộng, nâng cao vấn đề.

Thi THPT Quốc gia năm 2018

Thi THPT Quốc gia năm 2018

Viết đoạn văn

Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản, bắt đầu từ chỗ viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng và thường biểu đạt một ý tương đối hoàn chỉnh. Đoạn văn thường do nhiều câu tạo thành.

Cấu trúc của một đoạn văn phải đảm bảo các yếu tố như:

  • Từ ngữ chủ đề: Các từ ngữ được dùng làm đề mục hoặc các từ ngữ được lặp lại nhiều lần nhằm duy trì đối tượng được biểu đạt.
  • Câu chủ đề: Mang nội dung khái quát, lời lẽ ngắn gọn, thường đủ hai thành phần chính và đứng ở đầu hoặc cuối đoạn văn.
  • Các câu trong đoạn văn: Có nhiệm vụ triển khai và làm rõ chủ đề của đoạn
  • Tính liên kết trong đoạn văn: Nhằm mục đích tạo sự liền mạch một cách hợp lí, tạo tính chỉnh thể cho văn bản: phép lặp, phép thế, đối lập…

Sửa lỗi diễn đạt

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều văn bản nghị luận được xem là tác phẩm văn chương. Chính vì các tác phẩm đó đã nghị luận bằng hình ảnh, văn nghị luận có hình ảnh, có kĩ thuật diễn đạt cao. Ở đó không phải chỉ có lí lẽ, lập luận sắc sảo mà còn có hình ảnh sinh động, cuốn hút trí tuệ và trái tim người đọc, khơi gợi nhiều cảm xúc cho người đọc.

Kỹ năng diễn đạt trong bài làm văn nghị luận chính là kĩ năng sử dụng hệ thống từ ngữ và khả năng kết hợp các phương tiện diễn đạt khác như sử dụng các kiểu câu, dùng dấu câu, giọng điệu và các thao tác lập luận… vừa để làm sáng tỏ nội dung vừa gây được ấn tượng và thuyết phục đối với người đọc.

Cuối cùng ngoài việc có kỹ năng làm bài tốt, học sinh cần sắp xếp thời gian và dung lượng hợp lý cho các phần.

Nguồn: thptquocgia.org – Tổng hợp