Xu hướng tuyển sinh năm tới chứng kiến hơn 50 đại học điều chỉnh, siết chặt hoặc dừng xét học bạ độc lập, chuyển sang xét kết hợp, xét tuyển thẳng hay dựa kết quả thi, nhằm tăng công bằng, giảm tranh cãi và ổn định bằng.
- Tuyển sinh đại học năm 2026 bùng nổ xu hướng mở ngành công nghệ mới
- Loạt đại học phía Nam điều chỉnh mạnh phương án tuyển sinh năm 2026
Làn sóng siết chặt xét học bạ tại nhiều đại học lớn
Trong bối cảnh tuyển sinh có nhiều thay đổi, hàng loạt trường đại học lớn đã công bố việc giảm hoặc dừng hoàn toàn xét học bạ độc lập, thay bằng các phương thức khác chặt chẽ hơn. Động thái này phản ánh xu hướng chung khi nhiều cơ sở đào tạo không còn xem học bạ là tiêu chí quyết định duy nhất cho đầu vào, nhằm nâng cao chất lượng tuyển sinh và hạn chế rủi ro phát sinh. Việc điều chỉnh được cân nhắc kỹ lưỡng để phù hợp với yêu cầu đào tạo dài hạn.
Cụ thể, Học viện Báo chí và Tuyên truyền dự kiến chỉ xét học bạ khi thí sinh có thêm chứng chỉ IELTS hoặc điểm SAT đạt ngưỡng, đồng thời vẫn duy trì xét tuyển thẳng và dựa vào kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tương tự, nhiều trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội và TP HCM chỉ sử dụng học bạ như một yếu tố trong xét tuyển tổng hợp, thay vì xét riêng như trước. Cách làm này cho thấy sự dịch chuyển sang đánh giá đa chiều, hạn chế phụ thuộc vào một nguồn điểm duy nhất.
Không ít trường đã “quay lưng” với xét học bạ từ năm trước, như Đại học Bách khoa Hà Nội, Kinh tế Quốc dân, Y Hà Nội hay Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Danh sách các trường không xét học bạ riêng ngày càng dài, bao gồm cả khối quân đội và công an. Thực tế này cho thấy học bạ đang dần mất vai trò chủ đạo, nhường chỗ cho những phương thức được cho là khách quan hơn.
Những tranh cãi xoay quanh công bằng và chuẩn đánh giá chung
Xét học bạ từng được xem là giải pháp giúp giảm áp lực thi cử, khi dựa trên điểm số tích lũy nhiều học kỳ từ lớp 10 đến 12. Tuy nhiên, khi phương thức này chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số thí sinh nhập học, những nghi ngại về tính công bằng bắt đầu xuất hiện và ngày càng rõ nét. Điều này khiến dư luận và giới chuyên môn đặt câu hỏi về sự chênh lệch chuẩn đánh giá giữa các trường phổ thông.
Nhiều chuyên gia và đại biểu quốc hội cho rằng việc không có chuẩn chung có thể dẫn đến tình trạng “chạy điểm”, làm méo mó kết quả tuyển sinh. Quan điểm này càng được nhắc đến nhiều khi điểm chuẩn học bạ ở các đợt xét tuyển sớm có nơi lên mức tuyệt đối. Từ góc nhìn của các trường phổ thông, trong đó có Trường Trung học Phổ thông Sài Gòn, áp lực đảm bảo minh bạch điểm số cũng trở nên nặng nề hơn trước.
Dù vậy, không phải tất cả đều phản đối xét học bạ. Một số trường đại học đưa ra số liệu cho thấy thí sinh trúng tuyển bằng học bạ có kết quả học tập không kém nhóm trúng tuyển bằng điểm thi. Các ý kiến này cho rằng phương thức học bạ, nếu được kiểm soát tốt, vẫn có giá trị nhất định trong việc đánh giá năng lực người học.
Định hướng điều chỉnh phương thức tuyển sinh trong thời gian tới
Trước những tranh luận kéo dài, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã lấy ý kiến các trường về việc duy trì hay bỏ xét học bạ độc lập, dù kết quả khảo sát chưa được công bố. Tuy nhiên, động thái này đủ để các cơ sở đào tạo bắt đầu tính toán lại chiến lược tuyển sinh, giảm dần sự phụ thuộc vào học bạ. Việc đa dạng hóa phương thức được xem là hướng đi an toàn và bền vững hơn.
Nhiều trường lựa chọn kết hợp học bạ với các tiêu chí khác như đánh giá năng lực, phỏng vấn hoặc chứng chỉ quốc tế, nhằm tạo bức tranh toàn diện hơn về thí sinh. Cách tiếp cận này giúp hạn chế rủi ro, đồng thời tạo sự công bằng tương đối giữa các nhóm dự tuyển. Ngay cả những đơn vị đào tạo ngoài khối đại học, như Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn, cũng theo dõi sát xu hướng này để điều chỉnh định hướng tuyển sinh phù hợp.
Ở chiều ngược lại, vẫn có một số trường tiếp tục xét tuyển học bạ riêng, coi đây là kênh thu hút thí sinh và giảm áp lực thi cử. Sự song song tồn tại của nhiều phương thức cho thấy tuyển sinh đang ở giai đoạn chuyển tiếp. Trong bối cảnh đó, thí sinh cần theo dõi kỹ thông tin tuyển sinh để chủ động xây dựng kế hoạch học tập và ôn thi hiệu quả.