Bước từ lớp học phổ thông lên giảng đường đại học đòi hỏi người học thay đổi cách tiếp cận kiến thức, tăng tính chủ động và rèn luyện những kỹ năng cần thiết để thích nghi với môi trường học tập mới và chủ động phát triển bản thân.
Từ phổ thông lên đại học, cách học cũng thay đổi
Ở bậc phổ thông, học sinh thường được giáo viên hướng dẫn khá cụ thể về nội dung, tiến độ và cách hoàn thành nhiệm vụ học tập. Khi bước vào đại học, lượng kiến thức lớn hơn, cách tổ chức học tập cũng có nhiều khác biệt, đòi hỏi người học tự xác định kế hoạch và phương pháp học phù hợp.
Trên giảng đường, giảng viên không phải lúc nào cũng có thể truyền đạt toàn bộ nội dung liên quan đến một môn học. Sinh viên cần biết đọc giáo trình, tìm kiếm tài liệu, đặt câu hỏi và tự bổ sung những kiến thức còn thiếu. Vì vậy, thí sinh có thể chuẩn bị từ sớm bằng cách hình thành thói quen tự học, tìm hiểu một vấn đề và trình bày lại nội dung theo cách hiểu của mình. Đây là nền tảng giúp người học giảm phụ thuộc vào việc ghi nhớ máy móc và từng bước hình thành tư duy độc lập.
Kiến thức cần được chuyển hóa thành năng lực vận dụng
Một điểm khác biệt khi bước vào đại học là yêu cầu vận dụng kiến thức vào những tình huống cụ thể. Sinh viên không chỉ cần nhớ khái niệm, công thức hay nội dung trong giáo trình mà còn phải biết phân tích, giải thích và sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đề. Chẳng hạn, với ngành Kế toán, người học không chỉ ghi nhớ các nguyên tắc nghiệp vụ mà còn phải biết xử lý chứng từ, số liệu và những tình huống phát sinh trong thực tế.
Với Công nghệ thông tin, kiến thức chuyên môn cần kết hợp với thực hành, tư duy giải quyết vấn đề và sử dụng công cụ công nghệ. Ở ngành Kỹ thuật phục hồi chức năng, người học cần kết hợp kiến thức chuyên môn với kỹ năng thao tác, giao tiếp và xử lý tình huống. Trong khi đó, sinh viên Ngôn ngữ Trung Quốc không chỉ học từ vựng, ngữ pháp mà còn cần phát triển khả năng giao tiếp và sử dụng ngôn ngữ trong những tình huống nghề nghiệp cụ thể.
Những yêu cầu trên cho thấy chuẩn bị cho đại học không chỉ là củng cố kiến thức để vượt qua kỳ tuyển sinh. Thí sinh cũng cần làm quen với cách học chú trọng hiểu, phân tích và vận dụng kiến thức.
Chủ động rèn luyện kỹ năng trước khi vào đại học
Từ yêu cầu về cách học và vận dụng kiến thức, thí sinh có thể rèn luyện các kỹ năng cần thiết ngay từ sớm. Có thể bắt đầu từ việc đọc, tóm tắt tài liệu, ghi chép, trình bày một vấn đề, làm việc nhóm và tìm kiếm thông tin. Đây là những kỹ năng giúp người học tự tin hơn khi tham gia các hoạt động học tập ở đại học.
Khả năng sử dụng công nghệ cũng ngày càng cần thiết. Thí sinh có thể làm quen với các công cụ số để tìm kiếm tài liệu, hỗ trợ học tập và trình bày sản phẩm, đồng thời biết kiểm chứng nguồn tin và sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Với AI, người học nên xem đây là công cụ hỗ trợ, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả được cung cấp.
Bên cạnh đó, thí sinh cần hình thành thói quen đặt câu hỏi và trao đổi khi chưa hiểu vấn đề. Tham gia thảo luận, trình bày quan điểm và tiếp nhận ý kiến khác giúp người học phát triển tư duy độc lập, khả năng giao tiếp và giải quyết vấn đề. Vì vậy, chuẩn bị cho đại học không chỉ là củng cố kiến thức mà còn là rèn luyện phương pháp học tập và những kỹ năng cần thiết.
Tại Trường Đại học Lương Thế Vinh, định hướng “Thực học – Thực hành – Thực nghiệp” chú trọng gắn kiến thức với thực hành và khả năng vận dụng. Với các ngành đào tạo như Công nghệ thông tin, Kế toán, Kỹ thuật phục hồi chức năng, Ngôn ngữ Trung Quốc và một số lĩnh vực kỹ thuật, kinh tế, người học có cơ hội tiếp cận kiến thức chuyên môn gắn với yêu cầu thực tế. Với thí sinh, chuẩn bị tốt về phương pháp học, kỹ năng và tâm thế chủ động sẽ giúp quá trình chuyển tiếp từ lớp học phổ thông đến giảng đường đại học thuận lợi hơn.