Những lưu ý quan trọng về các kỳ thi riêng trong tuyển sinh đại học từ năm 2026

Trước đổi mới tuyển sinh từ năm 2026, các kỳ thi riêng ngày càng được thí sinh lựa chọn. Mỗi kỳ thi có mục tiêu và thời hạn khác nhau, đòi hỏi thí sinh tìm hiểu kỹ để xây dựng lộ trình dự thi, xét tuyển phù hợp, tránh rủi ro.

• Hơn 60 trường đại học công bố lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2026
• Không bắt buộc thi đánh giá năng lực khi xét tuyển vào ĐH Quốc gia TPHCM

Hiểu rõ đặc điểm từng kỳ thi riêng

Trong bối cảnh tuyển sinh ngày càng đa dạng, việc hiểu đúng bản chất và vai trò của các kỳ thi riêng là yếu tố quan trọng giúp thí sinh chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị. Bên cạnh kỳ thi tốt nghiệp THPT, nhiều trường đại học đã tổ chức các kỳ thi riêng như một phương thức đánh giá bổ sung, nhằm phản ánh toàn diện năng lực học tập và tư duy của thí sinh. Chính sự song hành này khiến các kỳ thi riêng ngày càng có vị trí rõ nét trong bức tranh tuyển sinh hiện nay.

Về nội dung, phần lớn các kỳ thi riêng đều bám sát chương trình giáo dục phổ thông, song mỗi kỳ thi lại có cách tiếp cận và mục tiêu đánh giá khác nhau. Có kỳ thi tập trung vào tư duy logic, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề; có kỳ thi chú trọng năng lực tổng hợp, khả năng vận dụng kiến thức liên môn; cũng có những bài thi được thiết kế riêng cho từng nhóm ngành đặc thù. Sự khác biệt này đòi hỏi thí sinh phải xác định rõ thế mạnh của bản thân để lựa chọn kỳ thi phù hợp.

Chính sự đa dạng trong cấu trúc và mục tiêu đã mở ra nhiều cơ hội hơn cho thí sinh, đồng thời đặt ra yêu cầu phải nghiên cứu kỹ từng kỳ thi trước khi đăng ký. Khi nắm rõ đặc điểm từng bài thi, thí sinh sẽ tránh được tâm lý thi theo phong trào, từ đó sử dụng hiệu quả thời gian và công sức ôn luyện cho những lựa chọn thực sự mang lại lợi thế.

Thời hạn sử dụng kết quả và những khác biệt cần lưu ý

Bên cạnh nội dung và hình thức thi, thời hạn sử dụng kết quả là yếu tố then chốt nhưng thường bị thí sinh bỏ qua. Mỗi kỳ thi riêng đều có quy định cụ thể về giá trị sử dụng kết quả, và các quy định này không hoàn toàn giống nhau giữa các đơn vị tổ chức. Việc không nắm rõ thời hạn có thể khiến thí sinh rơi vào thế bị động, đặc biệt với những em có kế hoạch thi sớm từ lớp 10 hoặc 11 tại Trường Trung học Phổ thông Sài Gòn hay các trường tương tự.

Một số kỳ thi cho phép bảo lưu kết quả trong vòng hai năm, tạo điều kiện để học sinh lớp 11 hoặc thậm chí lớp 10 chủ động tham gia, vừa trải nghiệm vừa chuẩn bị cho mùa tuyển sinh sau. Ngược lại, cũng có những kỳ thi chỉ công nhận kết quả trong đúng năm tổ chức, đồng nghĩa với việc học sinh chưa tốt nghiệp THPT chỉ có thể dự thi với mục đích làm quen, không thể dùng kết quả đó để xét tuyển ở năm kế tiếp.

Sự khác biệt về thời hạn sử dụng đòi hỏi thí sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đăng ký. Hiểu rõ quy định của từng kỳ thi sẽ giúp thí sinh xác định đâu là lựa chọn mang tính chiến lược dài hạn, đâu chỉ nên xem là bước thử sức, từ đó phân bổ hợp lý thời gian và nguồn lực trong suốt quá trình học tập.

Chủ động xây dựng chiến lược xét tuyển phù hợp

Từ thực tế các quy định khác nhau về thời hạn sử dụng kết quả, việc xây dựng chiến lược xét tuyển bài bản trở thành yêu cầu bắt buộc với thí sinh. Không chỉ dừng lại ở việc đạt điểm cao, thí sinh cần xác định rõ kết quả đó có thể dùng trong bao lâu, áp dụng cho những trường nào và phù hợp với phương thức xét tuyển nào. Cách tiếp cận này giúp tránh tình trạng có điểm nhưng không tận dụng được cơ hội trúng tuyển.

Các chuyên gia tuyển sinh khuyến nghị thí sinh nên chủ động đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, thường xuyên cập nhật thông tin chính thức từ các cơ sở đào tạo. Việc này đặc biệt quan trọng với những thí sinh có định hướng xét tuyển sớm hoặc mong muốn mở rộng lựa chọn sang nhiều nhóm ngành, trong đó có cả các cơ sở đào tạo như Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn với những yêu cầu tuyển sinh riêng.

Khi có cái nhìn tổng thể và kế hoạch rõ ràng, thí sinh sẽ biết cách tận dụng tối đa lợi thế từ các kỳ thi riêng, giảm áp lực trong năm cuối cấp và tăng khả năng trúng tuyển vào ngành, trường mong muốn. Sự chủ động và hiểu biết chính là chìa khóa giúp thí sinh thích ứng hiệu quả với những thay đổi không ngừng của tuyển sinh đại học trong giai đoạn tới.